Məqalədə qloballaşma dövründə miqrasiya problemləri və əlilliyi olan şəxslərin hüquqlarının müdafiəsi məsələləri mühüm beynəlxalq sənədlər və milli qanunvericilik normaları əsasında geniş təhlil edilir. Qeyd edilir ki, müasir dünyada miqrasiya proseslərində iştirak edən ən həssas əhali qruplarından birinə, məhz əlilliyi olan şəxslər daxildir. Bunu nəzərə alaraq, hazırda əlilliyi olan şəxslərin hüquqları və qanuni maraqlarının müdafiəsini, onlara qarşı ayrı-seçkiliyin qarşısının alınmasını, həmçinin onlara müasir səviyyədə diqqət və qayğının göstərilməsini təmin edən müvafiq beynəlxalq hüquqi mexanizmlər (mühüm beynəlxalq sənədlər və təşkilati strukturlar) formalaşdırılır və təkmilləşdirilir. Məqalədə belə nəticəyə gəlinir ki, görülən əhəmiyyətli fəaliyyətin məntiqi davamı olaraq, yaxın gələcəkdə dövlətimizdə qeyri-qanuni miqrasiya da daxil olmaqla, miqrasiya sahəsində münasibətlərin səmərəli tənzimlənməsi və mövcud olan problemlərin həll edilməsi istiqamətində də beynəlxalq sferada mühüm fəaliyyətlər həyata keçiriləcəkdir. Bura dövlətimizin qeyd edilən sahədə beynəlxalq mexanizmlərlə sıx əməkdaşlığı, regional və ikitərəfli beynəlxalq müqavilələrin imzalanması, mühüm beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsində yaxından iştirak və s. kimi məsələlər daxil edilə bilər. Bundan başqa, miqrasiya problemi əlilliyi olan şəxslərin hüquqlarının müdafiəsinə də ciddi təsir etdiyindən, bu istiqamətdə də kompleks tədbirlərin həm beynəlxalq hüquq, həm də milli hüquq çərçivəsində qəbul edilməsi zəruridir. Burada ilk növbədə, əlilliyi olan şəxslərin hüquqlarının müdafiəsi üzrə qəbul edilməsi zəruri olan BMT Baş Məclisinin qətnamələrini, Əlilliyi olan şəxslərin hüquqları üzrə BMT Komitəsinin bir sıra tövsiyələrini, nəhayət, regional beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində bir sıra beynəlxalq sənədləri və s. qeyd etmək olar. Nəhayət, miqrasiya proseslərinin tənzimlənməsi, eləcə də əlilliyi olan şəxslərin hüquqlarının müdafiəsi kimi iki mühüm istiqamətdə qəbul edilmiş beynəlxalq sənədlərin müddəaları əsas götürülməklə həm qanunvericilik, həm də təşkilati mexanizmlər səviyyəsində milli sistemlərin təkmilləşdirilməsi, son nəticədə isə, qeyd edilən sahədə ictimai nəzarət olaraq qeyri-hökumət təşkilatlarının fəaliyyətinin aktivləşdirilməsi zəruridir.
Müəllif :
Səbinə Əliyeva
Nəşr tarixi : 2022
Azərbaycan dövlətinin hüquq siyasətinin mühüm tərəflərindən biri, insan və vətəndaşın konstitusion hüquqi yardım almaq hüququnun təmin edilməsidir. Hər kəsin yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım almaq hüququ öz mahiyyətinə görə insan və vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsinin vacib təminatıdır ki, bu hüququn müdafiə sistemində rolu nəzərə alınmaqla ona dair təminatların qanunvericilik əsaslarının müəyyən edilməsi mühüm əhəmiyyətə malikdir. Bu mənada, məqalədə yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım anlayışı, onun xüsusiyyətləri, normativ məzmunu, konstitusion əsasları və təşkilati-hüquqi mexanizmləri bu sahədə qəbul edilmiş beynəlxalq müqavilələrlə sıx qarşılıqlı əlaqədə təhlil edilir, Azərbaycan Respublikasında yüksək keyfiyyətli hüquqi yardımın göstərilməsi sahəsində münasibətləri tənzimləyən qanunvericiliyin inkişafı və mövcud vəziyyəti müzakirə olunur, qanunvericiliyin tətbiqi zamanı yaranan müəyyən problemlər, onun təkmilləşdirilməsi ilə bağlı təkliflər, tövsiyələr və s. irəli sürülür. Yaşayış yerindən və ya digər hallardan asılı olmayaraq, hər bir vətəndaşa istənilən hüquqi məsələlər üzrə yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım almaq imkanının təmin edilməsi istiqamətində qanunvericiliyin dəyişdirilməsi prinsipial əhəmiyyət kəsb edir.
Müəllif :
Anar Bağırov
Nəşr tarixi : 2022
İnzibati xəta haqqında qanunvericilik Avropa məkanında üzv ölkədən- ölkəyə bəzi xüsusiyyətləri ilə fərqlənsə də, İnsan Hüquqlarının və Əsas Azadlıqların Müdafiəsi Haqqında Avropa Konvensiyası və İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinin presedent hüququ baxımından xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Avropa Məhkəməsi dəfələrlə bu mövzuda olan ərizələri öz icraatına qəbul etməklə yanaşı, bəzi hallarda bir sıra ərizəni bir icraatda toplayaraq təhlil və ümumiləşdirmə aparmaqla üzv ölkələrin milli qanunvericiliyində sistemli problemlər aşkar etmiş, fərdlərin konkret ərizələr üzrə problemlərini həll etməklə yanaşı ölkə qanunvericiliyinə dəyişikliklərin edilməsini tövsiyyə etmişdir. Bu sahədə qanunvericiliyin qiymətləndirilməsi üçün əsasən mütənasiblik prinsipindən istifadə edilsə də, Avropa Məhkəməsi əsas problemlərini inzibati xəta haqqında qanunvericiliyin məhz cinayət hüququ ilə kəsişdiyi ərazidə aşkar etmişdir. Üzv ölkələri tərəfindən inzibati xəta sahəsinə aid edilsə də, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin normaları tətbiqinin hüquqi nəticələrinə görə cinayət xarakterli kimi tanınır və onların tətbiqi zamanı müvafiq təminatlar təmin edilməlidir. Əsas tələb, təbii olaraq Avropa Konvensiyasının ədalətli məhkəməyə dair 6-cı maddəsindən irəli gəlir. Avropa Konvensiyasına qoşularaq aparıcı prinsiplərin milli qanunvericilikdə əks olunması Azərbaycan xalqının şüurlu seçimi olduğuna görə, inzibati xəta haqqında ölkə qanunvericiliyi ulu öndər cənab Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında yazılmış Konstitusiyada öz əksini tapmış insan hüquqları üzrə aparıcı təminatların tələblərinə cavab verməlidir. Bu baxımdan inzibati xəta haqqında qanunvericiliyin məhkəmə icraatında tətbiqi ümumi qəbul edilmiş Avropa Konvensiyasının demokratiklik və plüralistlik prinsiplərinə, həmçinin Azərbaycan Konstitusiyasının insan hüquqlarının müdafiəsi sahəsində prinsiplərinə cavab verməlidir. Mövcud tədqiqatın məqsədi bu sahədə müqayisəli təhlil apararaq boşluqların üzə çıxarılmasıdır.
Müəllif :
Elnur Musayev
Nəşr tarixi : 2022
Понятие коррупции в Азербайджане не имеет четких границ и параметров. Несмотря на то, что в национальном законодательстве содержится определение коррупции, соответствующая норма не способствует действенному применению и четкому пониманию этого понятия. В статье проанализированы положения азербайджанского и иностранного уголовного права, приводятся примеры определения коррупции, а также рассматривается процесс изменения антикоррупционных мер за определенный временной промежуток развития страны. Результаты анализа позволяют прийти к заключению о ключевой роли эволюции положений уголовного законодательства не только в вопросе реализации уголовно-правовой борьбы, но и в определении основных усилий, направленных на системную борьбу с коррупцией. Как явствует из проводимого анализа, меры в области противодействия коррупции резонируют с изменениями в подходах уголовно-правового регулирования.
Müəllif :
Elnur Musayev
Nəşr tarixi : 2021
The rationale that the prosecutor joining as a party to legal proceedings in criminal justice and beyond is in the public interest, could be considered a generally accepted position. However, the question is whether the concept of the public interest, apparently self-explanatory, is, in fact, so explicit and clear. Clarification of this question requires an examination of the concept public from various angles. An overview of the legislative provisions regulating the prosecutor's participation in different proceedings may facilitate this clarification. The effectiveness of prosecutorial participation in advancing the public interest in matters of societal concern needs careful consideration. It may be assisted by comparison with foreign and international experience, which will be reflected to a certain extent in this paper.
Müəllif :
Kamran Aliyev
Nəşr tarixi : 2021
Mәqalәdә әn әvvәl hüquq mәnbәlәrinin maddi, ideoloji, formal vә s. mәnada anlamının fәrqlәndirilmәsinin zәruriliyi qeyd olunur. Hüquq mәnbәlәrinin fәrqli anlamı müәyyәn araşdırma dәyәrinә malikdir. Bunların sırasında hüquq mәnbәlәrinin maddi mәnada anlamı daha mürәkkәbdir. Bu halda mәnbә qismindә cәmiyyәtin maddi şәraiti, onun iqtisadi münasibәtlәri çıxış edir. Mәqalәdә xüsusi olaraq qeyd olunur ki, hüquq mәnbәlәrinin formal mәnada anlamı “hüquq formaları” anlayışı ilә üst-üstә düşür. Hәr ikisi dövlәtdә rәsmi olaraq tanınan hüquq normalarının ifadә formaları kimi çıxış edir. Mәhz bu mәnada hüquq mәnbәlәri vә hüquq formaları anlayışlarının eyniliyi müşahidә olunur. Müәllif yanaşmasına görә, hüquq mәnbәlәrinә dair müxtәlif tәsnifatlar hüquq mәnbәlәrinin formal (hüquqi) vә sosial olaraq daha mәntiqli bölgüsü ilә әvәz edilә bilәr. Bu zaman formal hüquq mәnbәlәri qismindә hüquqi sәnәdlәr sistemini (normativ hüquqi akt, mәhkәmә presedenti, normativ müqavilә vә s.) nәzәrdәn keçirmәk lazımdır.
Müəllif :
Yavәrzadә Y.E.
Nəşr tarixi : 2024
Sahibkarlıq münasibәtlәrinin günbәgün inkişaf etdiyi bir cәmiyyәtdә kommersiya mübahisәlәrinin mәhkәmәyә qәdәr icraat çәrçivәsindә müxtәlif formada tәnizmlәnmәsi inkişaf edәn cәmiyyәtlәr üçün vacib elementlәrdәn biridir. Belә ki, cәmiyyәtdә inkişaf edәn münasibәtlәr nә qәdәr dinamik olarsa, hәmin münasibәtlәrlә әlaqәdar yaranan mübahisәlәrdә çoxşaxәli, çoxtәrәfli vә müxtәlif hәll yollarından istifadә olunaraq hәll edilә bilәr. Bu hәll yollarından biri dә mediasiya prosesidir. Mediasiya prosesinin yeni olması onun araşdırılmasını, hәmin proses üçün faydalı olacaq halların müәyyәnlәşdirilәrәk qanunvericiliyә daxil edilmәsinin, bu sahәnin ayrıca tәdqiqini, onun inkişaf etdirilәrәk cәmiyyәtdәki münasibәtlәri tәnzimlәnmәsini şәrtlәndirir.
Müəllif :
Quliyeva N.E.
Nəşr tarixi : 2024
Mülkiyyәt hüququ hüququn fundamental kateqoriyalarından biridir. Mülkiyyәt hüququnun anlayışı dedikdә, onun bütün növ vә formalarına xas olan vә digәr növ hüquqlardan fәrqlәndirәn әlamәtlәrinin qarşılıqlı mәntiqli әlaqәsinin mәcmusu başa düşünmәlidir. Mülkiyyәt hüququ uzun tarixi inkişafın mәhsulu olsa da, ümumilәşdirilmiş kateqoriya kimi onun anlayışı ayrı–ayrı növ vә üsullarının formalaşmasından sonra yaranmışdır. Mәqalәdә mülkiyyәt vә mülkiyyәt hüququ anlayışının bәzi cәhәtlәri fәrqlәndirilir, bu kateqoriyalar ilә әmlak vә әşya kateqoriyalarının müqayisәli tәhlili aparılır. Mülkiyyәt vә mülkiyyәt hüququ anlayışlarının bir-birinә yaxın vә әlaqәli anlayışlar kimi ümumi vә fәrqli, o cümlәdәn bir-biri ilә tam üst-üstә düşmәyәn cәhәtlәri müәyyәn edilir, mülkiyyәt hüququnun mәhdudlaşdırılmasının konseptual әsasları qeyd olunur.
Müəllif :
Eminli N.M.
Nəşr tarixi : 2024
Tәqdim olunan mәqalә İnsan Hüquqları üzrә Avropa Mәhkәmәsinin (İHAM) praktikasında ayrı-seçkiliyin hüquqi tәrif edilmәsi üçün istifadә olunan meyarların vә terminlәrin xülasәsinә hәsr edilmişdir. Bu mәqsәdlә, 1960-cı illәrdәn başlayaraq baxılmış әsas işlәr tәdqiq edilmiş, Mәhkәmәnin bu sahәdә presedent hüququnun mahiyyәti vә hüquqi mövqeyi nәzәrdәn keçirilmişdir. Ayrı-seçkiliyin tәsdiq edilmәsi üçün istifadә olunan kriteriyalar konkret mәhkәmә işlәrindәn misallar göstәrilmәklә xülasә olunur. Bәzi işlәrdә yerli xüsusiyyәtlәrin vә cavabdeh dövlәtlәrin mülahizә azadlığının kifayәt qәdәr nәzәrә alınmaması Mәhkәmә fәaliyyәtinin tәkamülçü mahiyyәtinә uyğun sayılmamışdır.
Müəllif :
Novruzova S.S.
Nəşr tarixi : 2024
Mәqalә Beynәlxalq Cinayәt Mәhkәmәsinin (BCM) üzv olan vә olmayan dövlәtlәrlә hüquqi mәsәlәlәr üzrә әmәkdaşlıq problemlәrinә hәsr edilmişdir. Mәhkәmәnin iştirakçısı olma vә Statutun ratifikasiya edilmәsi milli qanunvericiliklәrdә müvafiq dәyişikliklәr edilmәsini, o cümlәdәn, Mәhkәmәnin yurisdiksiyasına aid olan cinayәtlәrlә bağlı ölkә vәtәndaşının hәbs edilmәsi vә Mәhkәmәnin sәrәncamına verilmәsi, sәrәncama vermә vә ya digәr hüquqi yardımla bağlı müxtәlif ölkәlәrdәn vә Mәhkәmәdәn sorğular daxil olduqda Mәhkәmәnin sorğusunun icra edilmәsinә üstünlük verilmәsi, şahidlәrin vә zәrәrçәkmişlәrin vә onların ailә üzvlәrinin vә digәr şәxslәrin tәhlükәsizliyinin tәmin edilmәsi üçün tәhlükәsizlik tәdbirlәrinin qәbul edilmәsini, o cümlәdәn tәsvirin vә ya sәsin dәyişdirilmәsinә imkan verәn texniki vasitәlәrdәn, audio-vizual texnologiyadan, tәhlükә altında olan şәxsә münasibәtdә tәxәllüslәrdәn istifadә edilmәsini vә digәr mәsәlәlәrin nәzәrә alınmasını tәlәb edir. Tәhlükәsizlik Şurasının situasiyanı Mәhkәmәyә göndәrmәk sәlahiyyәti, Statutun iştirakçısı olmayan dövlәtlәrin Şuranın qәrarlarını qәbuletmә, icraetmә vә kömәk göstәrilmәsi üzrә öhdәliklәrinin olması hәm Statutun ratifikasiyası, hәm dә qoşulmama barәdә qәrar qәbul edilәrkәn dövlәtin vә vәtәndaşların tәhlükәsizliyinin prioritet tәmin edilmәsindәn çıxış edәrәk hәrtәrәfli tәhlil edilmәlidir.
Müəllif :
Әsgәrova M.P
Nəşr tarixi : 2024
.jpg)
