Beynəlxalq tibb hüququnun yaranması-nın əsas genezis elementi – əmələ-gəlmə əlaməti dünyada insanların sağlamlığının qorunması, yüksək səviyyəli tibbi xidmətlərin inkişaf etdirilməsi, müxtəlif xəstəlik-lərə qarşı aparılan mübarizənin qlobal xarakter alması, əhalinin müntəzəm şəkildə tibbi müayinə-lərə cəlb olunması, insanların bütün təbəqələri arasında sağlam həyat tərzinin formalaşdırılması, yeni səhiyyə infrastruktur komplekslərinin yara-dılması, eləcə də sağlamlığın qorunması konteks-tində çoxsaylı beynəlxalq tədbirlərin keçirilməsi ilə bağlı yaranan ictimai münasibətlərin kütləvi xarakter almasıdır. Başqa sözlə desək, beynəl-xalq tibb fəaliyyətinin ümumdünya universal sə-viyyədə və dövlətlərarası əməkdaşlıq miqyasında həyata keçirilməsi, onun hüquqi cəhətdən tənzim-lənməsi və nizama salınması zərurəti beynəlxalq tibb hüququnun (BTH) yaranmasını şərtləndirir.
Müəllif :
Fatimə Hüseynova - Bakı Dövlət Universiteti “Hüquq fakültəsi “ Beynəlxalq xüsusi hüquq və Avropa hüququ kafedrası”nın dosenti, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru
Nəşr tarixi : 2023
Beynəlxalq cinayət tribunalları və Bey-nəlxalq Ədalət Məhkəməsi, iki müx-təlif sahədə fəaliyyət göstərən bey-nəlxalq məhkəmələr ədalətin təmin olunması və beynəlxalq hüquq normalarının qorunmasına xid-mət edir. Təəssüf ki, bir çox hallarda bu məhkə-mələrin yurisdiksiyasına aid olan bəzi işlər eyni-ləşdirilir. Nəzərə almaq lazımdır ki, Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin rolu beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq dövlətlərin ona təqdim etdiyi hüqu-qi mübahisələri həll etmək və BMT-nin səlahiy-yətli orqanları və ixtisaslaşmış qurumları tərəfin-dən ona verilən hüquqi məsələlər üzrə məsləhət xarakterli rəylər verməkdir. Beynəlxalq cinayət tribunalları isə fiziki şəxslərin beynəlxalq cinayət məsuliyyətini müəyyən edir və təqsikarların cə-zalandırılmasına xidmət edir.
Müəllif :
Əlövsət Allahverdiyev - Bakı Dövlət Universiteti “Hüquq” fakültəsinin müəllimi, h. f. d.dos.
Nəşr tarixi : 2023
Beynəlxalq cinayətlərlə mübarizə mə-sələsi zaman-zaman həm milli hüqu-qun, həm də beynəlxalq hüququn mü-zakirə mövzusu olmuş və bununla bağlı elmi-praktiki tendensiyalar hər zaman aktual olmuşdur. Beynəlxalq cinayətlərlə, o cümlədən Ermənistanın təcavüz cinayəti başda olmaqla, bütün transmilli cinayətləri ilə mübarizə qlobal əhəmiyyətə malik problemlərdən biridir. Ölkəmiz 30 ildən artıqdır ki, Ermənistanın hərbi təсavüzü və digər cinayət-ləri ilə beynəlxalq və milli müstəvidə mübarizə aparmış və bu gün də ermənilərin bir sıra hüquqa-zidd əməlləri ilə mübarizəni davam etdirir.
Müəllif :
Səyyad Məcidov - Ədliyyə Akademiyasının baş müəllimi, hüquq elmləri üzrə fəlsəfə doktoru
Nəşr tarixi : 2023
Cемья, будучи сложным социаль-ным явлением, сочетает в себе как правовые, так и неправовые черты. Статья 16 Декларации прав человека и граж-данина 1948 года гласит: «Семья является естественной и основной ячейкой общества и имеет право на защиту со стороны общества и государства». Аналогичное положение за-креплено в Конституции Азербайджанской Республики (АР). И хоть в соответствии со статьей 17 Конституции АР семья, как основ-ная ячейка общества, находится под особой опекой государства, Семейный Кодекс, осно-вываясь на положениях, закрепленных в Кон-ституции АР, в статье 6 закрепляет свободу осуществления семейных прав и их защиты, если иное не установлено настоящим Кодек-сом. При этом пункт 2 этой же статьи отмеча-ет границы свободы действий: «осуществле-ние членом семьи своих прав и исполнение им своих обязанностей не должно нарушать права, свободы и законные интересы других членов семьи и иных граждан».
Müəllif :
Фидан АЛЛАХЯРОВА - Бакинский Государственный Университет. Соискатель степени доктор философии по юриспруденции.
Nəşr tarixi : 2023
Beynəlxalq hüquq səviyyəsində insan hüquqlarına hörmətin təminatlandırılması II Dünya müharibəsindən sonrakı dövrdə meydana gəlmişdir. İnsan hüquqlarına hörməti təşviq edən məhkəmə nəzarətinin olma-ması beynəlxalq hüququn özünün səmərəliliyini şübhə altına qoymuşdu. Bu dövrə qədər mövcud olan beynəlxalq hüquq fəlsəfəsi də beynəlxalq hüququ yalnız dövlətlər üçün qəbul edirdi. Məh-kəmə praktikası da xarici yurisdiksiyada fərdin hü-quqlarının müdafiəsində səlahiyyəti həmin fərdin mənsub olduğu dövlət üçün tanıyırdı. Beynəlxalq Məhkəmənin baxışına görə insan hüquqları üzrə yeganə iddiaçı kimi dövlət çıxış edə bilərdi.
Müəllif :
Səftər Rəhimli - hüquq elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, Bakı Dövlət Universiteti
Nəşr tarixi : 2023
XX əsrin 60-cı illərindən bu günə kimi beynəlxalq hava və kosmos hüququnun hüquq sahələri kimi müstəqilliyi məsələsi zaman-zaman geniş elmi diskussiya predmeti olmuşdur. Belə müzakirələr beynəlxalq hava hüququ və beynəlxalq kosmos hüququnun əlaqəliliyi və bağ lılığını bir daha yeni müstəvidə gündəmə gətirib. Kommersiya imkanlarının hədəflərinin genişlənməsi və sürətli texnoloji inkişaf hava və kosmik məkanın hüquqi rejimləri arasında bir sıra problemlər yaradır.
Müəllif :
Zafiq Xəlilov - hüquq üzrə fəlsəfə doktoru
Nəşr tarixi : 2019
Evtanaziya nədir? Xeyirxah ölüm, yoxsa özgə həyatına qəsd? Bu sual hələ də dünyanı maraqlandıran məsələlərdən biri olaraq qalır. Dünya ölkələrinin cinayət qanunvericiliyi evtanaziyanı əsasən cinayət tərkibi kimi qəbul edir. Çox az sayda ölkələrin qanunvericiliyində evtanaziya cinayət əməli hesab edilmir.
Müəllif :
Samirə Babayeva - hüquq üzrə fəlsəfə doktoru
Nəşr tarixi : 2019
Məhkəmə hakimiyyəti bir sosial-hüquqi hadisə olduğundan, ona maraq zamanla nəinki azalmır, hətta siyasi-hüquqi islahatlar və konstitusional modernləşmə prosesi dövründə xüsusilə artır. Məhkəmə hakimiyyətinin dövlət hakimiyyət sistemində əhəmiyyətli rol oynamasına baxmayaraq, konstitusiya hüququ doktrinasında məhkəmə hakimiyyəti anlayışına vahid yanaşma mövcud deyil.
Müəllif :
Аraz Qədiməliyev - hüquq üzrə fəlsəfə doktoru
Nəşr tarixi : 2019
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 2019-cu il Nəsimi ili elan edilmişdir. Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra dünyəvi, hüquqi dövlət quruculuğu sahəsində önəmli addımlar atmış və böyük nailiyyətlər əldə etmişdir. İqtisadi, siyasi, hüquqi, mənəvi-əxlaqi, sosial və digər sahələrdə qısa zaman kəsiyində heyrətamiz irəliləyişə sahib olunmuşdur. Bu sürətli inkişafın səbəblərini axtarmış olsaq qısaca olaraq belə cavab vermək olar: hədəflərin düzgün seçilməsi, düzgün daxili və xarici siyasət, nəhayət, prioritetlərin dəqiq müəyyənləşdirilməsi.
Müəllif :
Nazim Cəfərli - Əməkdar müəllim, hüquq elmlər doktoru, professor
Nəşr tarixi : 2019
.jpg)
