Məqalə 2015-ci ildə BMT tərəfindən qəbul edilmiş “Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri üzrə 2030 Gündəliyi” proqramında əks edilmiş məqsədlər ilə insan hüquqlarının informasiya cəmiyyətində uyğunlaşdırılmasına və bir yerdə tətbiqinin elmi-nəzəri mümkünlüyünə həsr edilmişdir. Dayanıqlı inkişaf konsepsiyası və insan hüquqları üzrə beynəlxalq fəaliyyət uzun müddətdir ki, bir-birilə əlaqələndirilmədən icra edilmişdir. Bununla belə, dayanıqlı inkişaf nəzəriyyəsinin ən əsas amillərindən biri də insan hüquqlarının effektiv qorunmasını təmin etməkdir. BMT çərçivəsində bu əsaslar nisbətən daha son dövlərdə tanınmışdır. İnformasiya cəmiyyəti quruculuğu isə dayan ilıq inkişaf üzrə 2030 Məqsədlərinin insan hüquqları ilə uzlaşdırılmasına yeni cəhətlər əlavə etmişdir. Belə ki, informasiya cəmiyyəti özü-özlüyündə inkişafın məhsulu olub, Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin (DİM) çərçivəsində nəzərdən keçirilə bilər. Eyni zamanda informasiya cəmiyyətinin də, DİM-də olduğu kimi bir sıra insan hüquqları əsasları vardır. Bu əsaslar daha çox informasiya hüquqları, təhsil hüququ formasında, habelə siyasi, sosial, mədəni və s. hüquqlar formasında özünü göstərir. İnformasiya cəmiyyətinin insan hüquqları əsaslarının bir çoxu həm də DİM-in realizəsində mühüm faktor kimi çıxış edir. Bununla belə, İKT-nin son nailiyyətlərinin fonunda və informasiya cəmiyyətindən bilik cəmiyyətinə keçid dövründə DİM və insan hüquqları arasında əlaqələri yenidən təhlil etmək, onları rəqəmsal mühitə də tətbiq etmək zərurəti meydana gəlmişdir.
Müəllif :
Ə. İ. Əliyev - Bakı Dövlət Universiteti
Ş. S. Məmmədrzalı - Bakı Dövlət Universiteti
Nəşr tarixi : 2020
Big data platformaların tibb-səhiyyə sahəsində tətbiqi nəticəsində tibb sənayesinin inkişafı, eyni zamanda bəzi hüquqi məsələlərin aktuallaşması müşahidə edilməkdədir. Ən çox diqqətdə olan məsələlər şəxsilik və fərdi məlumatların qorunması və big dataların təhlükəsizliyidir. Səhiyyənin rəqəmsallaşdırılması prosesində şəxsilik və fərdi məlumatların qorunması ictimai maraq daşıyan əsas məsələdir. Təhlükəsizlik isə müvafiq texniki təminatlarla bərabər big data platformalara müxtəlif səviyyələrdə çıxışı olan şəxslərin məsuliyyəti məsələlərini ifadə edir.
Müəllif :
G. M. Vəliyeva - Bakı Dövlət Universiteti
Nəşr tarixi : 2019
İnsan hüquqlarının tədqiqat obyektinin çox spektrli, rəngarəng olduğunu nəzərə alıb biz bu məqaləni hazırlayarkən insan hüquqları hüququnun əsas sistem elementlərindən birini təşkil edən birləşmək hüququnun, daha dəqiq desək birləşmək hüququnun müxtəlif dövlətlərin təcrübəsində mövcud vəziyyətini müqayisəli təhlil etməyə çalışmışıq.
Hər bir dövlətdə insan hüquqları ilk növbədə dövlətin konstitusiyasında və ya ona həsr olunmuş xüsusi bəyannamələrdə əks olunurlar. Mövcud qanunvericilikdə və müvafiq sənədlərdə konstitusiyada təsbit olunmuş insan hüquq və azadlıqlarının həyata keçirilməsi və qorunması mexanizmləri nəzərdə tutulur. Tədqiqatımız zamanı müəyyən etdik ki, müxtəlif qanunvericilik aktlarında insan hüquq və azadlıqları göstərilməklə yanaşı, onların reallaşdırılması və qorunması məsələsi ilə bağlı prinsipial məqamlar da mühüm yer tutur. Müasir hüquqi dövlətləri səciyyələndirən başlıca məqam da elə məhz bundan ibarətdir.
Bu istiqamətdə aydın müşahidə olunan tendensiyalardan biri də ondan ibarətdir ki, insan hüquqlarının qorunması mexanizmləri getdikcə daha çox universal xarakter alırlar, yəni, artıq qlobal səviyyədə insan hüquq və azadlıqlarının qorunmasının universal mexanizmləri inkişaf etdirilir və genişləndirilir.
Məqalədə Rusiya Federasiyası, Gürcüstan Respublikası və digər post-sovet ölkələrinin birləşmək hüququnun reallaşdırılma mexanizmləri sahəsində hüquqi və praktiki məsələləri araşdırılmışdır.
Müəllif :
D. M. Qənbərov - Bakı Dövlət Universiteti
Nəşr tarixi : 2019
Статья посвящена изучению российско-узбекистанских отношений в современном мире. Научная новизна исследования состоит в том, что впервые в этой статье всестороннему анализу с точки зрения реалистической теории международных отношений подвергаются современное состояние взаимоотношений РФ и Узбекистана. Анализу подвергаются направления двустороннего сотрудничества, а также возможные столкновения. Отмечается, что российско-узбекистанские отношения являются примером трансформации в сфере межгосударственной интеграции на постсоветском пространстве. Утверждается мысль о том, что для прогресса необходима политическая воля обеих сторон, направленная на преодоление существующих разногласий и продвижение идеи взаимовыгодного сотрудничества.
Müəllif :
Ф. Гусейнов - Бакинский Государственный Университет
Nəşr tarixi : 2019
Представленная статья посвящена анализу проблемы отношения гуманитарной интервенции к концепции государственного суверенитета и невмешательства других государств в его внутренние дела. Для межгосударственных отношений суверенитет - принцип, который является наряду с другими (население, территория, публичная власть, право, налоги, легальное правовое принуждение и др.) важнейшим качеством государства. Учитывая то, что гуманитарная интервенция носит характер принудительных мер, направленных на защиту прав человека, она тесно связана с двумя важными проблемами: защита прав человека и целесообразное применение вооруженной силы в международных отношениях. Поэтому, на наш взгляд, существует необходимость скорейшего внесения в Устав ООН ряда принципиальных норм, четко определяющих условия возможного проведения гуманитарных интервенций; также давно назрел вопрос ореформировании самих институтов ООН, что позволит организации не только стать вновь центром системы коллективной безопасности, но и поднятъ свой авторитет.
Müəllif :
М.В.Баба-Заде - Бакинский Государственный Университет
Nəşr tarixi : 2019
1918-ci ildə Azərbaycan ərazisində demokratik, hüquqi əsaslara söykənən müstəqil bir dövlətin yaranması Azərbaycan cəmiyyətinin və xalqının sosial-siyasi və hüquqi həyatının kökündən yenilənməsi istiqamətində geniş miqyaslı işlərin həyata keçirilməsinə təkan vermiş oldu. İctimai-siyasi həyatın bütün sahələrində münasbətlərin nizama salınması məqsədilə yeni normativ aktların qəbul edilməsi və bir çox sahələrdə islahatlara başlanılması bütövlükdə həmin dövrdə baş verən hüquqi prosesləri müsbət yönümdə xarakterizə etməyə imkan verir. Məqalədə baxılan dövrdə əhalinin əmək və sosial təminat sahəsində hüquqlarının tənzimi və qəbul edilən normativ hüquqi aktların realizəsi üzrə yeni dövlətin fəaliyyəti araşdırılır və ümumən Cümhuriyyətin həyata keçirdiyi sosial-hüquqi siyasətin əsaslarına aydınlıq gətirilir.
Müəllif :
X. C. İsmayılov - Bakı Dövlət Universiteti
Nəşr tarixi : 2019
Məqalədə konstitusiya qanunlarının hüquqi təbiətinin təhlili və müqayisəli-hüquqi tətqiqat metodu ilə spesifik cəhətləri ortaya çıxarılaraq onların Azərbaycan Respublikasının qanunvericilik sistemində yeri barədə müəllif yanaşması əsaslandırılır. Bu məsələdə konstitusiya qanunlarının hüquqi qüvvəsi, qəbul edilməsinin xüsusi prosedur qaydası, ölkənin konstitusion inkişafında funksiyaları, əhəmiyyəti və rolu kimi digər xüsusiyyətləri əsas götürülmüşdür. Araşdırmanın normativ hüquqi bazası qismində Respublikanın Əsas Qanunu, milli və xarici ölkələrin qanunvericilik aktları çıxış etmişdir.
Müəllif :
A. F. Həmidova - Bakı Dövlət Universiteti
Nəşr tarixi : 2019
Məqalədə separatizm problemi ilə bağlı tarixi, sosial-psixoloji və ideoloji baxışlar araşdırılır, bu mövzuda araşdırma istiqamətləri müəyyənləşdirilir. Məsələn, marksizmdə separatizmə və milli azadlıq hərəkatına qarşı bir müxalifət var idi. Milli azadlıq hərəkatı xalqların anti-imperialist, müstəmləkəçilik mübarizəsinin ümumi istiqamətinə uyğun gələn müsbət, mütərəqqi bir fenomen kimi təqdim edildi. Ayrılıq, bəzi təlimlərlə mənfi və ya müsbət bir fenomen olaraq xarakterizə olunurdu.
Müəllif :
İ. Bayramov - Bakı Dövlət Universiteti
Nəşr tarixi : 2019
Tarixi dönəmin bütün mərhələlərində olduğu kimi, o cümlədən müasir dövrümüzdə də hər bir dövlətin qarşısında duran əsas öhdəliklərdən biri milli maraqlarının maksimal dərəcədə təmin olunmasına yönəlmişdir. Bu cəhətdən KİV təbliğat və təşviqat imkanları baxımından ölkələrin daxili siyasətində önəmli rol oynamış və oynamaqda davam edir. Dövrün reallıqlarına uyğun olaraq hər bir ölkə öz milli təhlükəsizliyinin effektiv təşkil edilməsi üçün medianın fəaliyyətindən səmərəli istifadə etməyi bacarmalıdır.
Məlumdur ki, KİV insanlara, ictimai rəyə ciddi təsir etmə mexanizmlərinə malikdir. Bu təsir xarici ünsürlərin və düşmən qüvvələrin fəaliyyəti nəticəsində hər bir xalqın milli maraqlarına ziyan vura bilər. Məhz buna görə müharibə vəziyyətində olan respublikamızda təhlükəsiz informasiya məkanının yaradılması üçün informasiya siyasətinə xüsusi diqqət yetirilmiş, bu sahə ümummilli maraqlarımızın təmin edilməsinin əsas istiqamətlərindən biri kimi hər zaman dövlətin himayəsində olmuşdur. Eyni zamanda dövlət və media əlaqələrinin liberal-demokratik dəyərlər üzərində qurulması da milli maraqlarımızın təmini baxımından müstəsna rol oynamışdır.
Müəllif :
X. Niyazov - AMEA Hüquq və İnsan Haqları İnstitutu
Nəşr tarixi : 2019
В статье рассматриваются истоки научных методов идентификации личности преступников, начиная с антропометрического метода до современного метода ДНК- идентификации. Начало идентификации преступников положила идея их регистрации, предложенная в середине 70-х годов ХѴШ века французским преступником рецидивистом Франсуа Эжен Видоком. Первый научный метод антропометрической идентификации преступников был предложен помощником письмоводителем французской полиции Сюрте - Альфонсом Бертилъоном. На смену антропометрии пришел метод дактилоскопии. В середине XX века появились биометрические методы идентификации человека. Новым революционным методом установления личности преступника является метод ДНК-идентификации или генетической идентификации, на основе уникальности ДНК индивидуума.
Müəllif :
Р. О. Кулиева - Бакинский Государственный Университет
Nəşr tarixi : 2019
.jpg)
